Gelekt EU-plan zet elektrificatie centraal in strijd voor energiezekerheid

Een gelekte conceptversie van het European Electrification Action Plan laat zien dat Brussel elektrificatie steeds nadrukkelijker positioneert als het antwoord op energiezekerheid, economische weerbaarheid en geopolitieke onafhankelijkheid.  Daarmee kiest Europa niet alleen voor een ander energiesysteem, maar voor een nieuw economisch model. In die economie vormen schone elektriciteit, slimme netten, opslag en flexibiliteit de basis voor groei, industrie en concurrentiekracht.  Het definitieve Electrification Action Plan wordt naar verwachting op 17 juli gepubliceerd.

De Europese Commissie positioneert elektrificatie steeds nadrukkelijker als een instrument voor energiezekerheid. Dat is een belangrijke koerswijziging. Hoewel hernieuwbare energie inmiddels bijna de helft van de Europese elektriciteitsproductie levert, bedraagt het aandeel elektriciteit in het totale finale energieverbruik van de EU nog slechts ongeveer 23%.  

De Commissie heeft eerder aangekondigd dat het Electrification Action Plan een belangrijke rol moet spelen bij het verhogen van dat aandeel. Op de officiële pagina over het actieplan noemt de Commissie elektrificatie expliciet noodzakelijk om de Europese klimaatdoelen te halen, de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen en consumenten toegang te geven tot goedkopere schone energie.  

Opvallend is dat het conceptdocument volgens diverse analyses nog geen definitief elektrificatiedoel voor 2040 bevat. Toch lijkt juist dat doel cruciaal te worden. 

Denktank Strategic Perspectives berekende dat het huidige beleid naar verwachting leidt tot ongeveer 39% elektrificatie van het finale energieverbruik in 2040. Met aanvullend beleid zou dat aandeel kunnen oplopen tot ongeveer 51%.  

Het verschil tussen beide scenario's is aanzienlijk. Volgens Strategic Perspectives zou een stijging van 39 naar 51% elektrificatie leiden tot de vervanging van ongeveer 1.300 TWh aan olie, gas en steenkool. De organisatie stelt daarnaast dat een elektrificatiegraad van ongeveer 50% in 2040 de Europese afhankelijkheid van fossiele brandstofimport met ongeveer twee derde kan verminderen.  

De denktank pleit daarom voor een bindend elektrificatiedoel van ten minste 50% in 2040, verankerd in Europese wetgeving.