Zweden keert circa €67 miljoen uit aan gemeenten met windturbines

De Zweedse regering laat dit voorjaar geld uitbetalen aan alle gemeenten waar windturbines staan. Het gaat om 340 miljoen Zweedse kronen voor 2025 en 370 miljoen Zweedse kronen voor 2026. Samen grofweg €65 - €70 miljoen. De subsidie is bedoeld om extra prikkel voor gemeenten om ja te zeggen tegen nieuwe windenergie en de gemeenten te compenseren die al windenergie hebben toegestaan. Volgens de Zweedse regering is lokale acceptatie een belangrijke voorwaarde om windenergie verder uit te breiden. (Foto: Björkhöjden wind farm, Sweden, Statkraft op Flickr.)

De tien Zweedse gemeenten die de meeste windenergie ontwikkeld hebben en dus het meeste geld ontvangen. In totaal ontvangen ongeveer 170 gemeenten steun.

De regeling staat niet op zichzelf. In Zweden hebben gemeenten veel invloed op de vraag of nieuwe windprojecten doorgaan. In 2025 werd in meerdere publicaties beschreven dat veel projecten zijn tegengehouden door lokale besluiten.

De Zweedse aanpak laat zien hoe je als overheid lokale lasten en lokale baten explicieter met elkaar kunt verbinden: als een gemeente ruimte biedt aan windenergie, dan hoort daar ook een zichtbare lokale opbrengst bij.

De uitbetaling loopt via de Zweedse energieautoriteit Energimyndigheten en de uitkering is gekoppeld aan de hoeveelheid windvermogen die in een gemeente staat. In Zweedse berichtgeving wordt als richtgetal genoemd: ongeveer 20.000 kronen per geïnstalleerde megawatt (MW) per jaar.

Voor 2026 bedraagt de vergoeding SEK 370 miljoen en dit bedrag moet uiterlijk op 30 april worden betaald. Voor volgend jaar is SEK 400 miljoen gereserveerd. De Zweedse regering heeft Energimyndigheten opdracht gegeven om de bedragen in het voorjaar uit te betalen.