NVDE: Regeerakkoord geeft energie, duurzame energiesector kan hiermee aan de slag

De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) verwelkomt de stevige inzet op de energietransitie in het nieuwe regeerakkoord. Dit zal zorgen voor een sterke groei van ‘oranje-groene’ energie, die ons onafhankelijker en sterker maakt, met kansen voor bedrijven en huishoudens. ‘De goede lijn die Nederland had, wordt nu herpakt en voortgezet. We gaan back to the future,’ zegt Olof van der Gaag, voorzitter NVDE.  

De keuze om tientallen miljarden te investeren in de energietransitie geeft richting, tempo en ambitie. Het is heel goed dat de cruciale SDE++ voortgezet wordt met 6 nieuwe rondes van elk acht miljard euro. Die kan per ronde pakweg één procent van de Nederlandse energie verduurzamen. Dat tikt aan.
 
'We zijn blij dat door wordt gegaan met het verduurzamen van woningen, als beste recept voor een blijvend betaalbare energierekning. Het is ook heel goed en belangrijk dat elektrisch rijden gestimuleerd wordt en laadpalen worden uitgebreid. De spoedaanpak voor netcongestie kan zorgen voor veel snellere procedures. Ook de € 20 miljard om Nederland van het stikstofslot te halen, gaat groen licht geven voor energieprojecten. Die dragen bij aan stikstofreductie maar desondanks zit ook deze vergunningverlening nu vaak vast door stikstofregels.'
 
‘Het akkoord laat zien dat de energietransitie niet alleen een klimaatopgave is, maar ook een strategische keuze voor economische kracht en geopolitieke onafhankelijkheid.  We zien met dit regeerakkoord veel mogelijkheden weer op volle kracht aan de slag te gaan met de energietransitie. Juist ook als groeimotor van onze economie,’ zegt Van der Gaag.  
 
Er moet nog het nodige worden uitgewerkt in de financiering van maatregelen en de concrete vormgeving. De ambities zijn hoog en dit vraagt veel van iedereen. Daarom is het ook goed dat het coalitieakkoord vastlegt dat er begin 2027 zo nodig aanvullende maatregelen komen. Het is positief en noodzakelijk dat de nieuwe coalitie uitstraalt hier graag in samen te werken met anderen. ‘De duurzame energiesector staat klaar om samen aan de slag te gaan en Nederland naar nieuwe duurzame records te brengen,’ zegt Olof van der Gaag.

Ook Holland Solar, de branchevereniging voor de zonne-energiesector, verwelkomt de investeringen die het nieuwe kabinet wil doen om Nederland te voorzien van duurzame en betaalbare energie van eigen bodem. Er wordt budget vrijgemaakt waarmee tot en met 2032 de ontwikkeling van grootschalige zonprojecten kan worden ondersteund. De sector is positief over de plannen en kijkt uit naar de reactie van de Kamer op de voorstellen van dit minderheidskabinet.

De financiële ondersteuning voor de ontwikkeling van wind op land en grootschalige zonprojecten wordt voortgezet. Hiermee komt einde aan lange onzekerheid over de budget reserveringen voor de Contract for Difference systematiek die vanaf 2027 voor zon en wind zal gaan gelden. Het beschikbaar maken van deze budgetten brengt rust terug in de markt en biedt de zekerheid die nodig is om investeringen in duurzame energie los te trekken.

Het aanpakken van de netcongestieproblemen heeft de hoogste prioriteit van het nieuwe kabinet. Er wordt ingezet op het beter benutten van beschikbare netcapaciteit o.a. prikkels in de nettarieven, flexcontracten en energiehubs. Doelstellingen voor opslag komen nog niet terug in de plannen. Naast de lopende aanpakken en het wetgevingsprogramma “sneller uitbreiden elektriciteitsnet” zetten ze een Crisiswet Netcongestie in gang, waarmee ze de procedures voor vergunningen versnellen en ingrijpen als de bouw/aanleg stagneert. Holland Solar ziet deze aanpak als essentieel voor de voortgang van de energietransitie.

In het vandaag gepresenteerde akkoord komen plannen voor het ondersteunen voor woningeigenaren nog niet aan bod. De vraag is hoe het kabinet in een latere fase hier invulling aan gaat geven. Holland Solar roept het kabinet op om in te zetten op een flexbonus die woningeigenaren met zonnepanelen moet helpen zoveel mogelijk van de stroom die ze opwekken zelf te gebruiken. Ook ziet Holland Solar kansen voor het kabinet om de huursector te ondersteunen bij de aanschaf van zonnepanelen.

Energy Storage NL is positief dat het behalen van de klimaatdoelen opnieuw een centrale plek krijgt in het regeerakkoord. Tegelijkertijd benadrukt de brancheorganisatie dat daarvoor een toekomstbestendig energiesysteem noodzakelijk is, dat alleen mogelijk is wanneer energieopslag daarin een fundamentele rol krijgt.

“Het is goed dat het nieuwe kabinet de urgentie van de klimaatopgave onderkent,” zegt Maarten van den Heuvel, voorzitter van Energy Storage NL. “Maar als we de klimaatdoelen echt willen halen, moeten we nu doorpakken. Energieopslag is geen bijzaak meer, maar een onmisbare bouwsteen voor een duurzaam, betaalbaar en onafhankelijk energiesysteem.”

Ook NedZero, de branchevereniging voor de windenergiesector, verwelkomt de investeringen die het nieuwe kabinet wil doen om Nederland te voorzien van duurzame en betaalbare energie van eigen bodem. Hierin zijn langjarige budgetreserveringen gedaan om de ontwikkeling van wind op land en zee te ondersteunen. De sector is positief en kijkt uit naar de reactie van de Kamer op de plannen van het nieuwe minderheidskabinet.

Het kabinet benadrukt het strategische belang van windenergie op zee als ruggengraat van het toekomstige Nederlandse energiesysteem. Er komt budget voor het steunmechanisme Contract for Difference voor wind op zee dat 40GW wind op zee in 2040 mogelijk moet maken. Daarmee wordt invulling gegeven aan de internationale afspraken die Europese landen afgelopen week in Hamburg maakten met de wind op zee-sector om de strategische kracht van windenergie op de Noordzee te benutten.

Ook wordt de ingeslagen route voor de verduurzaming van de industrie herbevestigd. Elektrificatie is de belangrijkste route om de industrie te verduurzamen. Daarom is het ook goed dat dit kabinet inzet op het verlagen van elektriciteitsprijzen voor bedrijven. Dat versterkt de concurrentiekracht van de industrie en ondersteunt de energietransitie. Hoe dit in de praktijk ingevuld zal worden bepaalt in belangrijke mate of de plannen van het kabinet gerealiseerd worden in de praktijk.

Het ondersteuningsmechanisme voor de ontwikkeling van wind en zon op land en grootschalige daken wordt voortgezet. Hiermee komt een einde aan de lange onzekerheid over de budgetreserveringen voor de Contract for Difference die vanaf 2027 voor zon en wind zal gaan gelden. Het zekerstellen van deze budgetten brengt rust in de markt en biedt de zekerheid die nodig is om investeringen in duurzame energie los te trekken. Er worden budgetreserveringen gedaan tot en met 2032.

De hoge prioriteit die het kabinet geeft aan het oplossen van netcongestie is terecht. Een crisiswet kan helpen om procedures te versnellen. Er wordt ingezet op het beter benutten van beschikbare netcapaciteit o.a. met prikkels in de nettarieven, flexcontracten en energiehubs. Het is belangrijk om tegelijkertijd de maatschappelijke taak van netbeheerders goed in te vullen en te voorkomen dat we structurele kosten afwentelen op producenten of het bedrijfsleven. Een maatregel zoals een invoedingstarief blijft een aandachtspunt, dat kostenverhogend werkt en investeringszekerheid ondermijnt.

Energy Storage NL ziet in het regeerakkoord duidelijke aanknopingspunten voor verdere samenwerking met het nieuwe kabinet. Positief is dat netcongestie de hoogste urgentie krijgt. Volgens de opslagsector dwingt de huidige netproblematiek tot een herbezinning op de inrichting van het energiesysteem.

“Alleen inzetten op netverzwaring is simpelweg onvoldoende,” aldus Van den Heuvel. “We moeten gelijktijdig investeren in de uitbreiding van het elektriciteitsnet én in energieopslag. Opslag verbindt opwek en verbruik en kan daarmee de druk op het net aanzienlijk verlichten. Een integrale aanpak van duurzame opwek, netverzwaring en energieopslag is essentieel”

De branche onderschrijft de kabinetsplannen om te werken met slimme prikkels in nettarieven en het verder optimaliseren van flexcontracten. Deze maatregelen zijn volgens Energy Storage NL essentieel voor de verdere uitrol van energieopslag.