Geen enkele leverancier biedt consumenten energie delen aan

Geen enkele Nederlandse energieleverancier biedt consumenten op dit moment de mogelijkheid om energie te delen. Dat blijkt uit onderzoek van vergelijkingswebsite Overstappen.nl naar de websites en voorwaarden van 29 energieleveranciers. Die conclusie volgt ruim een halfjaar nadat die mogelijkheid op 1 januari in de Energiewet 2026 werd vastgelegd. Op de zakelijke markt gebeurt wel iets: daar testen leveranciers de eerste vormen van energie delen. Met energie delen verkoopt een huishouden met zonnepanelen de eigen zonnestroom rechtstreeks aan bijvoorbeeld buren, die daardoor minder betalen dan het reguliere tarief.

Bij tien van de 29 onderzochte leveranciers is geen enkele vermelding van energie delen te vinden op de website. Bij de overige 19 staat er wel informatie, maar die blijft vaak beperkt tot een korte alinea of de mededeling dat meer informatie volgt. Nergens kunnen particuliere klanten zich aanmelden.

Bij zes van die 19 leveranciers staat energie delen alleen in de juridische voorwaarden. Daarmee lijkt de vermelding vooral voort te komen uit de wettelijke plicht om de mogelijkheid vast te leggen. Twaalf leveranciers hebben wel een aparte pagina over energie delen. Zeven daarvan schrijven dat zij er iets mee willen doen, zonder dat aanmelden al mogelijk is.

Voor zakelijke klanten komt energie delen inmiddels wel van de grond. Leveranciers testen daar de eerste toepassingen. Dat is ook een logische eerste stap. Op een bedrijventerrein zit veel opwekvermogen op één aansluiting en is het makkelijker voor buren om hun verbruik te sturen. Een bedrijf dat bijvoorbeeld 100.000 kWh per jaar opwekt en zijn machines op vaste momenten stilzet, weet wanneer er stroom overblijft. Het bedrijf ernaast kan zijn productie daarop afstemmen. Bij huishoudens ligt dat anders: de opwek per aansluiting is kleiner en lang niet iedereen kan zijn verbruik aanpassen op momenten waarop de buren stroom overhouden.

Romy Nijssen, energie-expert bij Overstappen.nl, ziet vooral praktische obstakels: "Energie delen is sinds 1 januari wettelijk mogelijk, maar op de consumentenmarkt gebeurt er nog niets. Wij horen vooral dat het IT-technisch en administratief nog te ingewikkeld is om aan te bieden. Consumenten hebben dus een recht dat hun leverancier in de praktijk nog niet kan uitvoeren."

Een huishouden met zonnepanelen wekt vaak stroom op op momenten waarop zij zelf weinig stroom verbruikt. Die stroom gaat nu terug het net op. Bij energie delen gaat een deel ervan rechtstreeks naar een ander huishouden, bijvoorbeeld de buren. Beide partijen spreken zelf een prijs per kWh af, want een vaste marktprijs bestaat niet. De verkoper stuurt de koper zelf een factuur, al zijn er bedrijven die dat tegen betaling overnemen. Eén voorwaarde: beide aansluitingen moeten een contract hebben bij dezelfde leverancier. Consumenten zijn dus afhankelijk van wat hun leverancier aanbiedt.

Het recht om energie te delen komt uit Europese regelgeving en staat sinds 1 januari in de Energiewet 2026. Het doel is zonnestroom beter benutten, het net ontlasten en huishoudens zonder zonnepanelen laten meeprofiteren.