Kabinet introduceert afstandsnorm: eindelijk duidelijkheid voor wind op land sector

In een recent verschenen Kamerbrief kondigt staatssecretaris Bertram een afstandsnorm voor windturbines op land aan van twee keer de tiphoogte. NedZero is blij dat er eindelijk duidelijkheid is. Na vijf jaar gebrek aan regels, weet de sector eindelijk waar ze aan toe is.

In een tijd waarin windenergie zoveel betekent voor Nederland is het belangrijk dat er na al die tijd een besluit ligt. Sinds het begin van deze energiecrisis hebben onze windturbines op land Nederland al bijna 1 miljard euro aan gasimport bespaard. Op veel plekken kunnen windturbines neergezet worden zonder dat de omgeving daar hinder van ondervindt. Daarom roepen we het kabinet op om met aanvullende uitzonderingsgronden te komen.

Windenergie is schoon, goedkoop en het helpt bij het oplossen van netcongestie. Daarom roept NedZero het kabinet op om met twee zaken rekening te houden in de uitwerking van het aangekondigde besluit. Ten eerste om ervoor te zorgen dat de afstandsnorm de afstand omschrijft tot woonkernen, in plaats van individuele woningen. De ruimte voor windturbines op land wordt zeer sterk beperkt wanneer alle individuele woningen een beperking voor de ruimte vormen, terwijl goedkope en schone energie hard nodig is.  

Ten tweede roept NedZero het kabinet op om bij de uitwerking van de regels ruimte te maken voor gerichte uitzonderingen. Tot nu toe is er alleen een uitzondering aangekondigd voor windturbines nabij nieuwbouw en de vervanging van bestaande windparken (repowering). Maar dat is volgens NedZero onvoldoende. Het is belangrijk dat windenergie kan worden ontwikkeld op plekken waar dat logisch is, zoals industriegebieden, havens en bedrijventerreinen, waar de ruimtelijke inpassing vaak beter past, de maatschappelijke impact beperkter is en de nood aan groene stroom het hoogt is. Ondernemers door heel het land roepen hiertoe op in hun strijd om zo snel mogelijk onafhankelijk van gas te worden.   

NedZero wil benadrukken dat de keuze van de minister om een uitzondering te maken voor de vervanging van bestaande windparken van essentieel belang is voor de Nederlandse energievoorziening. Door oude turbines te vervangen door nieuwe, efficiëntere modellen blijft de productie van betaalbare groene stroom behouden en kan deze zelfs verder toenemen.  

Een vaste afstandsnorm lijkt duidelijk, maar zegt in de praktijk weinig over de echte impact van een windpark. Dat komt omdat elke plek anders is. Bebouwing, open landschap en andere omgevingsfactoren beïnvloeden bijvoorbeeld hoe geluid zich verspreidt en hoe mensen dat ervaren. De effecten van geluid en slagschaduw zijn niet in een cirkel rond een windturbine te tekenen.   

Ook is in een vroeg stadium van een project vaak nog niet precies bekend hoe hoog de turbines uiteindelijk worden. Toch bepaalt juist die hoogte hoe groot de afstand volgens de norm moet zijn. Daardoor werkt een vaste afstand in de praktijk vaak als een soort beperking op de hoogte van turbines.  

Dat heeft gevolgen voor de manier waarop windparken worden ontworpen. Als alleen kleinere turbines passen binnen de regels, zijn er meer windturbines nodig om dezelfde hoeveelheid energie op te wekken. In sommige gevallen kunnen vier grote turbines meer dan twee keer zoveel stroom produceren als tien kleinere. Het gevolg van dit besluit is dus meer turbines in het landschap en hogere kosten voor dezelfde hoeveelheid groene stroom.