Slimme meterdata laat zien welke thuisbatterij bij een huishouden past

Niet het jaarlijkse stroomverbruik, maar vooral het moment waarop huishoudens elektriciteit gebruiken, bepaalt welke thuisbatterij financieel interessant kan zijn. Het Nederlandse energiebedrijf ZinVolt heeft een analyseplatform ontwikkeld dat het werkelijke stroomverbruik van huishoudens meet en verschillende batterijcapaciteiten doorrekent. Via een dongel op de slimme meter wordt zichtbaar wanneer huishoudens stroom afnemen en terugleveren. Op basis daarvan berekent de software welke opslagcapaciteit aansluit bij hun verbruiksprofiel en wat de verwachte besparing en terugverdientijd is. Het bedrijf verkocht in één week meer dan duizend dongels en bouwt daarmee aan een groeiende databron over het elektriciteitsverbruik van Nederlandse huishoudens.

Uit de meetgegevens van de slimme meter blijkt op welke momenten huishoudens de meeste elektriciteit gebruiken. Het platform brengt onder meer het nachtverbruik, de ochtend- en avondpieken en verschillen tussen werkdagen en weekenden in kaart. Zo laat een voorbeeldanalyse zien dat 51 procent van de netafname plaatsvindt tijdens de ochtend- en avondpiek. Het gemiddelde nachtverbruik bedraagt in dat voorbeeld 185 watt en het elektriciteitsverbruik in het weekend ligt 18 procent hoger dan op werkdagen. Deze gegevens zijn gebaseerd op een meetperiode van veertien dagen.

Met die informatie kan worden berekend hoeveel elektriciteit een huishouden op verschillende momenten zou kunnen opslaan en later gebruiken. Dat is belangrijk nu de salderingsregeling per 1 januari 2027 verdwijnt. Huishoudens met zonnepanelen krijgen daardoor een grotere financiële prikkel om opgewekte stroom zelf te gebruiken in plaats van terug te leveren aan het elektriciteitsnet.

De software vergelijkt verschillende batterijcapaciteiten met het daadwerkelijke verbruiksprofiel van een huishouden. In een voorbeeldberekening krijgt een batterij van 8 kWh een profielmatch van 94 procent. Een batterij van 4 kWh scoort 61 procent, terwijl een batterij van 12 kWh op 77 procent uitkomt. Bij een batterij van 16 kWh daalt de profielmatch naar 42 procent. De cijfers illustreren dat meer opslagcapaciteit niet automatisch beter aansluit bij het stroomverbruik van een huishouden.

Naast de profielmatch berekent het platform de verwachte financiële besparing en terugverdientijd. Daarbij kunnen verschillende aansturingsstrategieën worden gesimuleerd. Zo ontstaat een vergelijking die niet alleen rekening houdt met hoeveel elektriciteit een huishouden jaarlijks gebruikt, maar vooral met de momenten waarop stroom beschikbaar is en nodig is.

ZinVolt verkocht in één week meer dan duizend slimme meter-dongels. Daarmee verzamelt het bedrijf steeds meer gegevens over het daadwerkelijke elektriciteitsverbruik van Nederlandse huishoudens. De dongel registreert hoeveel stroom wordt afgenomen en teruggeleverd en op welke momenten dat gebeurt. De gegevens kunnen vervolgens worden gebruikt om verschillende batterijconfiguraties door te rekenen.

Op termijn wil ZinVolt de meetgegevens combineren met aanvullende informatie over huishoudens, waaronder woningtype, bouwjaar, oppervlakte, aantal bewoners, zonnepanelen en de aanwezigheid van een elektrische auto of warmtepomp. Daarmee wordt het mogelijk om verschillen tussen groepen huishoudens te onderzoeken en vast te stellen welke batterijcapaciteiten bij bepaalde verbruiksprofielen het beste aansluiten.

De verzamelde gegevens kunnen ook worden gebruikt om de gevolgen van veranderingen in elektriciteitsprijzen en nettarieven te simuleren. Wanneer bijvoorbeeld tijdsafhankelijke nettarieven worden ingevoerd, kan worden doorgerekend wat dat betekent voor huishoudens met verschillende verbruiksprofielen en batterijcapaciteiten.

ZinVolt wil daarmee consumenten meer inzicht geven in de financiële gevolgen van hun energieverbruik en de keuze voor een thuisbatterij. In plaats van een berekening op basis van algemene gemiddelden kunnen huishoudens een vergelijking maken die aansluit bij hun eigen stroomverbruik.