Endurance Energy wekt voor het eerst elektriciteit op met onderwatervulkaan

Het Amerikaanse bedrijf Endurance Energy heeft voor het eerst elektriciteit opgewekt met behulp van de warmte van een onderwatervulkaan. Een experimentele geothermische installatie produceerde gedurende 8,7 seconden meer elektriciteit dan het systeem zelf verbruikte. De test vond plaats bij de actieve onderwatervulkaan Axial Seamount, op ongeveer 1.500 meter diepte in de Stille Oceaan, voor de kust van de Amerikaanse staat Oregon.

De installatie werd in september 2026 gedurende drie weken getest. Het ongeveer drie ton zware prototype, Adélie genaamd, was via een bestaande onderzeese kabel verbonden met een controlecentrum in Seattle.

Bij geothermische energie wordt warmte uit de aarde gebruikt om elektriciteit op te wekken. Bij onderwatervulkanen stroomt zeewater door het door vulkanische activiteit verhitte gesteente. Het water kan vervolgens via natuurlijke hydrothermale bronnen weer naar buiten komen. De hoge temperaturen bieden mogelijkheden voor elektriciteitsproductie, maar de grote diepte maakt de installatie en het onderhoud van de benodigde apparatuur ingewikkeld.

Endurance Energy boorde twee gaten in de krater van Axial Seamount. In een van de boorgaten werd een ongeveer 16 meter diepe geothermische put aangelegd, met een diameter van circa vijf centimeter. Het water dat daaruit naar boven kwam, had een temperatuur van ongeveer 260 graden Celsius.

De installatie gebruikt een warmtewisselaar om de energie van het hete water over te dragen aan een afzonderlijke werkvloeistof. Deze vloeistof verdampt en drijft een turbine aan die elektriciteit opwekt. Vervolgens wordt de damp met koud zeewater afgekoeld, waarna de cyclus opnieuw begint.

Het systeem is ontworpen voor een vermogen van 100 kilowatt. Dat is de beoogde capaciteit, niet het vermogen dat tijdens de test daadwerkelijk werd bereikt.

Test levert tijdelijk meer energie op dan het systeem verbruikt

De hoeveelheid heet water uit de zelfgeboorde put bleek onvoldoende om de turbine goed te laten functioneren. Daarom verplaatste het team de installatie naar een nabijgelegen natuurlijke hydrothermale bron, waar water met een temperatuur van ongeveer 281 graden Celsius uit het gesteente stroomde.

Op 27 september werd de elektriciteitsgenerator daar gestart. De turbine bereikte volgens het bedrijf een toerental van ongeveer 26.000 omwentelingen per minuut. Gedurende circa 29 seconden produceerde het systeem in totaal ongeveer 60 wattuur elektriciteit. Slechts 8,7 seconden lang leverde de installatie meer energie dan zij zelf verbruikte. Het nettovermogen bedroeg in die periode mediaan ongeveer 2 kilowatt, met een kortstondige piek van 16,5 kilowatt.

Volgens Endurance Energy-oprichter en directeur Andrew Redd was het belangrijkste doel van de test om vast te stellen of de installatie netto elektriciteit kon produceren. Dat dit kortstondig lukte, beschouwt het bedrijf als een eerste technisch bewijs dat het concept kan werken.

De test eindigde toen het batterijsysteem automatisch werd uitgeschakeld door een beveiligingsmechanisme. Bij een volgende poging begaf bovendien een stroomkabel van de pomp die de werkvloeistof koelt het, waarna de proef moest worden afgebroken.

Een langdurige, stabiele elektriciteitsproductie is daarmee nog niet aangetoond. Ook moet worden vastgesteld hoe voldoende heet water uit zelfgeboorde putten kan worden gewonnen om een installatie continu te laten werken.

De omstandigheden op de oceaanbodem brengen aanvullende uitdagingen met zich mee. Zo moeten de apparatuur en kabels bestand zijn tegen corrosief zout water, hoge temperaturen en minerale afzettingen. Endurance Energy wil deze problemen aanpakken met verbeterde materialen, aangepaste kabels en diepere boringen.

Het bedrijf kan naar eigen zeggen inmiddels tot 80 meter diep boren. Voor de winter van 2026-2027 staat een nieuwe test gepland met een verbeterd prototype, dat Gentoo wordt genoemd.

Endurance Energy werkt ondertussen aan een grotere generator met een beoogd vermogen van 2 megawatt. Het bedrijf wil in 2027 beginnen met de eerste elektriciteitsleveringen vanuit een project in Tonga in de Stille Oceaan. Of die planning haalbaar is, moet nog blijken.

Naast de technische prestaties spelen ook de mogelijke gevolgen voor het onderwatermilieu een rol. Endurance Energy heeft tijdens de proef milieumetingen uitgevoerd en meer dan veertig monsters van water, gesteente en mineralen laten verzamelen voor extern onderzoek. De resultaten daarvan waren bij de bekendmaking nog niet beschikbaar. Het is daarom te vroeg om conclusies te trekken over de ecologische gevolgen van langdurige exploitatie.

De test laat zien dat het mogelijk is om met warmte uit een onderwatervulkaan tijdelijk meer elektriciteit op te wekken dan een installatie zelf verbruikt. Voor commerciële toepassing moet echter nog worden aangetoond dat de systemen betrouwbaar en continu kunnen werken en dat de opgewekte elektriciteit tegen aanvaardbare kosten kan worden geleverd.