Onderzoek toont aan: we kunnen stroomnet tot 30% meer belasten dan gedacht

Uit onderzoek uitgevoerd door DNV in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Autoriteit Consument & Markt blijkt dat het Nederlandse hoogspanningsnet tot maximaal 30% extra capaciteit aan kan dan tot nu toe wordt gebruikt. Volgens brancheverenigingen Holland Solar en Nedzero is dit een cruciale conclusie die direct perspectief biedt voor duurzame energieprojecten die nu vastlopen door netcongestie. 

Volgens DNV kan het zwaarder belasten van het hoogspanningsnetin theorie 10 tot maximaal 30% extra ruimte opleveren. Door technische beperkingen en lokale omstandigheden zal dit potentieel niet overal volledig benut kunnen worden, maar de onderzoekers stellen nadrukkelijk dat het wel degelijk extra aansluitingen mogelijk maakt.  

“Deze uitkomst biedt een unieke kans om sneller te verduurzamen, mits we het net slimmer en met meer lef benutten. Het is tijd dat we het potentieel van ons stroomnet volledig benutten om de energietransitie te versnellen”, aldus Lisanne Saes, branchespecialist netinfrastructuur Holland Solar en NedZero 

Het Nederlandse elektriciteitsnet is zeer betrouwbaar: de leveringszekerheid bedraagt 99,99997%. Om dit hoge niveau te garanderen, wordt het net bewust ruim ontworpen en gebruikt. In de praktijk is gemiddeld slechts ongeveer 60% van de totale netcapaciteit beschikbaar voor normaal gebruik; de overige 40% wordt aangehouden als reserve om storingen en onderhoud zonder onderbrekingen op te vangen. 

Hierdoor ligt het daadwerkelijke gebruik van het net relatief laag. Op piekmomenten wordt momenteel ongeveer 53% van de totale capaciteit benut. Buiten deze pieken is de belasting nog lager en ligt het gemiddelde rond de 30%. Dit laat zien dat het elektriciteitsnet niet alleen zeer betrouwbaar is, maar dat er ook grote verschillen zijn tussen het gebruik tijdens piekmomenten en daarbuiten. 

In de uitvraag van het Kabinet voor het onderzoek wordt benadrukt dat netcongestie de economische groei, de energietransitie, de woningbouwopgave en andere maatschappelijke ontwikkelingen remt. De bruto maatschappelijke kosten worden geraamd op circa 40 miljard euro per jaar. 

Tegelijkertijd groeit de wachtrij voor nieuwe en uitbreidende aansluitingen nog steeds. Veel zonne- en windprojecten zijn klaar om gerealiseerd te worden, maar kunnen simpelweg niet worden aangesloten. 

Elke maand vertraging betekent gemiste duurzame opwek voor Nederland en daarmee hogere energiekosten, omdat de energie uit het buitenland geïmporteerd moet worden. 

“Het onderzoek legt bloot dat we aan de ene kant enorme maatschappelijke schade accepteren door congestie, terwijl we aan de andere kant vasthouden aan een bijna absolute betrouwbaarheid,” zegt Lisanne Saes. “Dit onderzoek zou ertoe moeten lijden dat netbeheerders die voorzichtigheid loslaten.”