Dynamische energie in 2025 fors goedkoper dan landelijk gemiddelde

Huishoudens met een dynamisch energiecontract waren in 2025 aanzienlijk goedkoper uit dan huishoudens met vaste of variabele contracten. Dat blijkt uit een analyse van NextEnergy, gebaseerd op openbare prijsstatistieken van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en eigen verbruiksdata. Dynamische stroom was gemiddeld 11 procent goedkoper dan het landelijk gemiddelde, terwijl dynamisch gas gemiddeld 19 procent lager uitviel. Dit terwijl de gasprijzen begin 2025 nog relatief hoog waren.

Volgens het CBS lagen de gemiddelde consumentenprijzen voor energie in 2025 rond €0,27 per kWh voor elektriciteit en circa €1,33 per m³ voor aardgas (inclusief belastingen en netkosten). NextEnergy vergeleek deze landelijke gemiddelden met de werkelijk betaalde uurprijzen van huishoudens met een dynamisch contract bij NextEnergy. 

Hoewel de dynamische gasprijzen in de eerste maanden van 2025 relatief hoog lagen, pakte de jaarcijfers alsnog gunstig uit. In december 2025 daalde de dynamische gasprijs tot €1,11 per m³, inclusief overheidsheffingen en inkoopvergoeding.

“Begin 2025 zagen we wat hogere gasprijzen,” zegt Gijs Wubbe, oprichter van NextEnergy. “Maar dat is precies hoe dynamische energie werkt: je betaalt wat energie op dat moment écht kost. En op de lange termijn pakt dat voordeliger uit, omdat je geen risicomarges betaalt die leveranciers bij vaste contracten inbouwen voor onzekere tijden."

2025 was ook een goed jaar voor huishoudens met een dynamisch energiecontract die hun energieverbruik slim sturen. Het aantal uren waarin de stroomprijs onder nul zakte, steeg van 458 uur in 2024 (5 procent van het jaar) naar 581 uur in 2025 (7 procent van het jaar).
Deze negatieve prijzen ontstaan vooral op momenten waarop er meer duurzame elektriciteit wordt opgewekt dan er wordt verbruikt, bijvoorbeeld op zonnige middagen. Huishoudens met een dynamisch contract die hun verbruik, zoals wassen, laden of verwarmen, naar deze uren verschuiven, konden daardoor extra besparen.

Volgens NextEnergy onderstrepen de cijfers dat dynamische energie vooral op de lange termijn voordeel oplevert, mits consumenten inzicht hebben in hun verbruik en bereid zijn dit deels te sturen.

“Dynamische energie is geen trucje, maar een transparant model,” aldus Wubbe. “Je ziet direct wat energie kost en wanneer het slim is om te verbruiken. Dat maakt het systeem eerlijker, goedkoper, én helpt het elektriciteitsnet beter in balans te houden.”

Quatt zet volgende groeifase in met €10 miljoen financiering van ABN AMRO

Quatt, producent van slimme energieproducten voor thuisgebruik, kondigt een financieringsovereenkomst van 10 miljoen euro met ABN AMRO aan. Met de investering kan Quatt de uitrol van zijn producten versnellen.

Afgelopen jaar lanceerde het bedrijf twee uitbreidingen op zijn hybride warmtepompsysteem: All-Electric, voor volledig elektrisch verwarmen, en Chill, waarmee de warmtepomp ook kan koelen zoals een airconditioning. Daarnaast betrad Quatt de markt voor energiecontracten en thuisbatterijen, aangestuurd door het eigen energiemanagementsysteem EnergyOS. Samen vormen deze innovaties een geïntegreerd ecosysteem dat slim verwarmt, koelt en energie opslaat op de momenten waarop dat het meest duurzaam én voordelig is.

De financiering vergroot het werkkapitaal, waardoor Quatt grotere en slimmer geplande voorraden kan aanhouden. Hierdoor kan het bedrijf sneller leveren en meer huishoudens parallel helpen in een markt waarin de vraag blijft groeien. Daarnaast komt de investering ten goede aan de ontwikkeling van nieuwe energieproducten en de doorontwikkeling van bestaande hard- en software, waaronder warmtepompen, batterijsystemen en EnergyOS.

Nederlandse startup Hupsago lanceert 'Uber-model' voor thuisbatterijen

Hupsago is gelanceerd in Nederland als platform dat de aankoop en installatie van thuisbatterijen eenvoudiger moet maken. Via de HupScan ontvangen gebruikers binnen enkele minuten onafhankelijk advies, waarna ze rechtstreeks in contact gebracht worden met lokale, gecertificeerde installateurs. Dit alles zonder de gebruikelijke complexiteit van offerteaanvragen en inclusief een complete installatiegarantie.

Consumenten staan vaak voor een grote uitdaging bij het kiezen voor duurzame energieoplossingen, met name voor thuisbatterijen. Met een groot en divers aanbod is het moeilijk om overzicht te houden.

Hupsago wil een oplossing bieden voor dit probleem met een transparante en toegankelijke dienstverlening. Met de HupScan, een cruciaal onderdeel van het platform, worden complexe keuzes inzichtelijk gemaakt en wordt het makkelijker om een keuze te maken uit de beschikbare A-merken. Nadat de keuze is gemaakt met behulp van de HupScan, zorgt Hupsago voor een goede match met een lokale, gecertificeerde installateur.

Hupsago is ontstaan vanuit het initiatief van Bas Urlings, in samenwerking met Bram Klaassen, die ruim 15 jaar ervaring heeft in de industrie, en Tim Stribos (CTO). De oprichters zagen een praktisch probleem: consumenten zoeken een passende oplossing gebaseerd op functies en betrouwbaarheid, maar het proces is vaak te verkoopgericht.

De markt voor duurzame installatietechnieken kan voor consumenten soms onoverzichtelijk zijn. Hupsago brengt hier verandering in door een heldere, betrouwbare werkwijze aan te bieden. Ook de betaling is gekoppeld aan een kwaliteitscontrole na oplevering, wat ten goede komt aan de bescherming van de consument en de installateur beloont op basis van kwaliteit en klanttevredenheid.

Hupsago begint met een gefaseerde lancering en zal de eerste installaties nauwgezet begeleiden om de processen te optimaliseren voordat verdere schaalvergroting wordt doorgevoerd. De HupScan is direct beschikbaar via Hupsago.com

Energieleverancier Gulf betaalt onterechte opzegvergoedingen terug na onderzoek ACM

Energieleverancier Gulf Gas + Power heeft ruim 1500 klanten onterechte of te hoge opzegvergoedingen laten betalen na een overstap naar een andere leverancier. Dit blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Om gedupeerden te compenseren heeft Gulf een wettelijk afdwingbare toezegging gedaan aan de ACM. Klanten die een te hoge of onterechte opzegvergoeding hebben betaald krijgen hun teveel betaalde geld terug. Als klanten nog een rekening open hebben staan bij Gulf zal het bedrijf de terugbetaling daar mee verrekenen. Gulf Gas + Power richt zich vooral op klein zakelijke ondernemers, zoals ZZP’ers.

Klanten die een vast contract voor levering van gas en/of elektriciteit vóór het einde van de looptijd opzeggen moeten vaak een opzegvergoeding betalen aan de leverancier. Op 1 juni 2023 zijn nieuwe regels voor het bepalen van de opzegvergoeding ingegaan. De opzegvergoeding mag niet meer zijn dan de kosten die de leverancier door de opzegging maakt. Uit onderzoek van de ACM blijkt dat Gulf opzegvergoedingen niet volgens de regels vaststelde. Ook heeft Gulf klanten niet duidelijk geïnformeerd over de regels voor opzegvergoedingen en heeft het bedrijf een deel van de vaste contracten tegen de regels in stilzwijgend verlengd met een nieuw vast contract. Klanten moesten daardoor bij een overstap onterecht een opzegvergoeding betalen.

Manon Leijten, bestuurslid van de ACM: “De ACM heeft naar aanleiding van meldingen van consumenten en ZZP’ers onderzoek gedaan naar de toepassing van opzegvergoedingen. Hieruit bleek dat Gulf zich niet aan de regels voor opzegvergoedingen hield. Met deze bindende toezegging zorgen we er voor dat klanten die hiervan de dupe zijn, hun geld terug krijgen.”

De toezegging geldt voor alle klanten van Gulf die sinds 1 juni 2023 (de datum dat nieuwe regels voor opzegvergoedingen zijn ingegaan) een te hoge opzegvergoeding hebben betaald. Klanten van Gulf waarbij het verkeerd is gegaan, krijgen uiterlijk half februari een creditnota van Gulf met daarop het bedrag dat ze terugkrijgen en het bankrekeningnummer dat bekend is bij Gulf. Als het rekeningnummer klopt hoeven klanten niets te doen, en wordt het geld uiterlijk eind maart 2026 teruggestort. Als het rekeningnummer niet klopt moeten mensen dat zo snel mogelijk doorgeven aan Gulf. Als klanten nog een openstaande rekening hebben, zal Gulf het creditbedrag daarmee verrekenen.

In totaal heeft Gulf bij ruim 1400 klanten de opzegvergoedingen voor een totaalbedrag van €1,6 miljoen verkeerd berekend. Bovendien hebben circa 100 klanten na een stilzwijgende verlenging voor 37.000 euro aan onterechte opzegvergoedingen betaald.

De ACM heeft naar aanleiding van klachten onderzoek gedaan bij 6 energieleveranciers. Vijf energieleveranciers hebben naar aanleiding van dit onderzoek direct maatregelen genomen om de fouten te herstellen en nieuwe fouten te voorkomen. Omdat de bevindingen bij Gulf ernstiger waren dan bij de vijf leveranciers, heeft de ACM besloten het onderzoek naar Gulf voort te zetten. Naast het terugbetalen van de te hoge opzegvergoedingen heeft Gulf ook toegezegd maatregelen te nemen om herhaling te voorkomen. De ACM houdt het bedrijf de komende tijd extra in de gaten om te controleren of Gulf de toezegging nakomt.

Erik van Engelen nieuwe CEO Greenchoice

Erik van Engelen start in het nieuwe jaar op 1 februari 2026 als Chief Executive Officer (CEO) bij Greenchoice. Van Engelen volgt Coen de Ruiter op die op 31 december 2025 afscheid heeft genomen.

Erik van Engelen brengt een schat aan ervaring mee in zijn nieuwe rol bij Greenchoice. Eerder leidde hij als algemeen directeur Wildlands Adventure Zoo in Emmen en vervulde hij de functie van Chief Commercial Officer (CCO) bij Eneco. Van Engelen beweegt zich moeiteloos binnen grote organisaties en staat bekend om zijn mensgerichte en nuchtere stijl. Hij gaat uitdagingen aan met een ondernemersmentaliteit, gedreven door innovatie, commerciële impact en klantwaarde. 

Greenchoice zet zich vol enthousiasme in om klanten te helpen hun aardgasverbruik te verminderen. Dit doet het Nederlandse energiebedrijf bijvoorbeeld door het stimuleren van isolatiemaatregelen en het aanbieden van natuurgerichte oplossingen zoals groene daken via samenwerkingspartners. Ook biedt Greenchoice slimme, geïntegreerde energieoplossingen voor bedrijven via Greenchoice Integrated. Greenchoice zet zich in voor energie tegen een eerlijke prijs, maar altijd met oog voor de natuur en de wereld om ons heen.

Nederlandse mkb’ers onder druk door hoge energiekosten en lastige energiekeuzes

Uit nieuw onderzoek van SEFE Energy Nederland blijkt dat Nederlandse mkb’ers steeds meer onder druk staan door hoge energieprijzen. Vooral mkb’ers zoals bakkers, kleine logistieke bedrijven, horeca, zorgaanbieders en lokale productiebedrijven krijgen vaak pas laat inzicht in hun energiekosten. 41 procent van de ondernemers noemt stijgende energieprijzen als een van de externe factoren waar zij zich het meest zorgen over maken. Veel ondernemers vinden het bovendien lastig om zonder ondersteuning het juiste energiecontract te kiezen, waardoor kansen op besparing en optimalisatie onbenut blijven.
 
Het onderzoek laat ook zien dat slimme technologieën zoals AI, data-analyse en slimme meters steeds vaker worden ingezet om deze uitdagingen aan te pakken. Deze oplossingen kunnen helpen bij bedrijven om het energieverbruik inzichtelijk te maken, inefficiënties sneller te detecteren en beter operationele beslissingen te nemen.
 
Bijna de helft van de bedrijven wil in 2026 AI-oplossingen gaan gebruiken, bijvoorbeeld voor het voorspellen van piekbelasting, kostenbeheersing, het detecteren van onregelmatigheden en het optimaliseren van operationele planning. Tegelijkertijd blijft bijna 60% van de bedrijven financiële belemmeringen ervaren, en 32% weet niet goed welke maatregelen het meest effectief zijn. 17 procent gebruikt al AI-ondersteunende tools om de energiezaken te beheren.
 
Kelly Komproe, SME Account Manager bij SEFE Energy Nederland, geeft aan: "Voor veel mkb’ers voelt het kiezen van een energiecontract ingewikkeld en tijdrovend. Het juiste moment om energie in te kopen, contracten te verlengen en prijsrisico’s af te wegen kan aanzienlijke besparingen opleveren. SEFE Energy kan ondernemers helpen inzicht te krijgen in hun energieverbruik en slimme keuzes te maken."

Ondergrondse hoogspanningslijn tussen Vierverlaten en Brillerij

TenneT wil de bestaande 110.000 volt hoogspanningsverbinding tussen Vierverlaten en Brillerij ondergronds aanleggen. De provincie Groningen, het bevoegd gezag, heeft dit bekendgemaakt in het voornemen en voorstel voor participatie, dat op 24 december 2025 is gepubliceerd. Iedereen kan van 29 december 2025 tot en met 16 februari 2026 hierop reageren.

De elektriciteitsverbinding van 110.000 volt tussen Vierverlaten en Brillerij is belangrijk voor het stroomnet in de regio Winsum en Grijpskerk. De oude bovengrondse hoogspanningslijn is in 2023 verwijderd.

Sindsdien loopt de stroom tijdelijk via de nieuwe 380.000 volt hoogspanningsverbinding tussen de Eemshaven en Vierverlaten. Deze verbinding is in de toekomst volledig nodig voor het vervoer van 380.000 volt stroom. Daardoor is er geen ruimte meer voor de 110.000 volt verbinding.  

Daarom komt er een nieuwe ondergrondse elektriciteitsverbinding van 110.000 volt tussen Vierverlaten en Brillerij. Met deze oplossing blijft het stroomnet in de regio betrouwbaar en klaar voor de toekomst. 

In het voornemen en voorstel voor participatie staat op hoofdlijnen waar de nieuwe ondergrondse elektriciteitsverbinding kan komen te liggen. Ook wordt uitgelegd welke stappen het project doorloopt en hoe omwonenden en andere belanghebbenden daarbij worden betrokken.

Verschuiven stroomverbruik buiten piekuren kan binnenkort ook met hybride warmtepomp

Het stroomnet in Nederland is vol, met name op piekmomenten tussen 16.00 en 21.00 uur. Het verschuiven van je stroomverbruik, juist op die drukke momenten, helpt om het net beter te benutten en overbelasting of stroomuitval te voorkomen. Consumenten zijn hierbij een belangrijk deel van de oplossing. Zodoende namen verschillende marktpartijen en netbeheerders het initiatief om aanstuurbare – slimme – apparaten van consumenten in te zetten. Het begon met het thuislaadpunt voor de elektrische auto en de thuisbatterij. Vanaf 15 januari wordt daar de hybride warmtepomp aan toegevoegd. Consumenten die meedoen, doen dit vrijwillig, verliezen niets aan comfort en het kost ze vrijwel geen inspanning.  

Eind juni 2025 startten energieleveranciers Eneco, Essent, Frank Energie, Vattenfall en Zonneplan samen met netbeheerders Enexis, Liander en Stedin dit initiatief in verschillende buurten in Nederland. Hierbij wordt aan consumenten gevraagd om hun stroomverbruik te verschuiven naar rustiger momenten met behulp van een ‘slim’ apparaat. In eerste instantie werden thuislaadpunten en thuisbatterijen ingezet. Nu worden daar hybride warmtepompen aan toegevoegd. Het aantal betrokken aanbieders – energieleveranciers, laadpaal- en warmtepompproducenten – is sinds de start van het initiatief verder gegroeid. Inmiddels doen ook Easee, Greenchoice – in samenwerking met Intergas en Remeha – en Quatt mee. Andere aanbieders van slimme apparaten blijven uitgenodigd om ook deel te nemen. 

Deelnemende consumenten ontvangen een financiële vergoeding als zij met hun thuislaadpunt, thuisbatterij of hybride warmtepomp bijdragen aan het verminderen van de stroompiek – als hun slimme apparaat minder snel oplaadt, juist stroom teruglevert aan het stroomnet of minder stroom verbruikt op drukke momenten. De hoogte van de vergoeding kan per aanbieder verschillen. Ook kan het per aanbieder verschillen hoe het stroomverbruik van het apparaat op piekmomenten wordt verminderd door slimme aansturing. 

Bij slim aansturen wordt een apparaat pas volop van stroom voorzien als er voldoende ruimte is op het stroomnet, in de daluren. Uitgangspunt is dat deelnemende consumenten er in principe niets van merken en niets inleveren op comfort. Het huis blijft op temperatuur en de elektrische auto is de volgende ochtend gewoon opgeladen. Deelname is vrijwillig, veilig en betrouwbaar; de keuze blijft aan de consument. Het slim aansturen van thuislaadpunten en thuisbatterijen is al langere tijd mogelijk. Het slim inzetten van warmtepompen wordt nog nauwelijks gedaan. 

Brandstofprijzen blijven stijgen na accijnsverhoging: benzine en diesel weer duurder

Sinds 1 januari 2026 zijn de prijzen voor benzine en diesel duidelijk gestegen door de accijnsverhoging. In de dagen daarna liepen de prijzen verder op. In 13 dagen tijd werd benzine bijna 6 cent per liter duurder en steeg de dieselprijs met bijna 8 cent.

Op nieuwjaarsdag kostte een liter benzine € 2,178 en diesel € 1,938. Op 13 januari 2026 is de benzineprijs gestegen naar € 2,237 per liter en betaal je voor een liter diesel € 2,015. Volgens brandstofexpert Derk Foolen van UnitedConsumers, laat dit zien dat de prijsontwikkeling niet stopt bij de accijnsverhoging. “De accijnsverhoging is in één keer doorgevoerd, maar daarna zijn de prijzen nog verder opgelopen”, legt Foolen uit.

Vlak voor de accijnsverhoging daalden de brandstofprijzen nog. Op 22 december 2025 stond de adviesprijs voor een liter benzine op € 2,112 en voor diesel op € 1,872. Na de accijnsverhoging op 1 januari 2026 sloeg de trend om. In 3 weken tijd werd benzine 12,5 cent per liter duurder en steeg de dieselprijs zelfs met 14,3 cent per liter.

Vlak voor de accijnsverhoging daalden de brandstofprijzen nog. Op 22 december 2025 stond de adviesprijs voor een liter benzine op € 2,112 en voor diesel op € 1,872. Na de accijnsverhoging op 1 januari 2026 sloeg de trend om. In 3 weken tijd werd benzine 12,5 cent per liter duurder en steeg de dieselprijs zelfs met 14,3 cent per liter.

Nieuwe energievoorwaarden nog steeds onduidelijk over prijswijzigingen

 De Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis (VEH) vinden de nieuwe algemene voorwaarden voor variabele energiecontracten onvoldoende duidelijk. Energie-Nederland publiceerde aangepaste voorwaarden die energieleveranciers vanaf 1 januari 2026 kunnen gebruiken. Maar consumenten weten met deze voorwaarden nog steeds niet waar ze aan toe zijn.

Op 25 maart 2025 oordeelde het Gerechtshof Amsterdam dat het zogeheten prijswijzigingsbeding in de algemene voorwaarden bij variabele energiecontracten oneerlijk en daarmee ongeldig is. Door dat beding kunnen consumenten niet inschatten wat zij tijdens de looptijd betalen voor stroom en gas. Miljoenen consumenten met een variabel contract waarbij de tarieven tussentijds zijn verhoogd, hebben hierdoor jarenlang te veel betaald.
Niet te voorspellen

De nieuwe voorwaarden lossen dit probleem niet op. Het gewijzigde prijswijzigingsbeding beschrijft uitgebreider de redenen waarom energieleveranciers prijzen mogen aanpassen. Maar de opsomming is zó breed, dat consumenten daardoor nog steeds niet kunnen voorspellen hoe en wanneer tarieven veranderen. Ook blijft onduidelijk hoe groot een prijswijziging mag zijn en hoe vaak leveranciers die mogen doorvoeren.

Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond: ‘Het is onvoorstelbaar dat ondanks de duidelijke uitspraak van het Hof, de energiebranche niet tot een concretere tekst komt. Consumenten tasten met deze voorwaarden nog steeds volledig in het duister. Dit kan niet de bedoeling zijn. Zeker niet met een nutsvoorziening als energie.’

Al in 2013 bepaalde het Europees Hof van Justitie dat energieleveranciers in hun algemene voorwaarden duidelijk moeten maken onder welke omstandigheden tussentijdse prijsverhogingen mogelijk zijn.

In 2017 waarschuwden de Consumentenbond en VEH dat de algemene voorwaarden van Energie-Nederland hier niet aan voldeden. Cindy Kremer, directeur VEH: ‘Gesprekken met de brancheorganisatie leverden niets op. Daarom hebben we destijds expliciet op het voorblad van de voorwaarden laten opnemen dat wij het oneens waren met het wijzigingsbeding.’
Collectieve claim

Op 30 september 2025 startten de Consumentenbond en VEH samen met Stichting Consumenten Competition Claims een collectieve claim tegen de 6 grootste energieleveranciers. De organisaties eisen compensatie voor gedupeerde consumenten én duidelijke voorwaarden. Consumenten kunnen zich nog aanmelden via Energie Claim - Claimservice.nl.

Meer gastransport in 2025

Gasunie Transport Services heeft in 2025 6,2% meer aardgas getransporteerd dan in 2024. In totaal transporteerde de netbeheerder 63,4 miljard m³ aardgas (2024: 59,7 miljard m³) goed voor 685 TWh (2024: 639 TWh) aan energie met een economische waarde van meer dan € 25 miljard[1]. De stijging komt vooral doordat er meer gas werd opgeslagen in gasbergingen, door een toename in gasverbruik door elektriciteitscentrales, en omdat er meer gas naar Duitsland werd geëxporteerd. Het totale binnenlandse gasverbruik bleef nagenoeg gelijk ten opzichte van 2024 (afname 0,3%).

Achter de cijfers gaat een duidelijke verschuiving schuil. Het gastransport naar de industrie daalde door een afname in de vraag met 9% terwijl het verbruik door elektriciteitscentrales met ruim 17% toenam. Aardgas werd door elektriciteitsproducenten vaker ingezet om schommelingen in zon- en windproductie op te vangen.

Vooral tijdens koude, donkere winterdagen, met weinig zon en wind, werden recordhoeveelheden gas naar centrales getransporteerd om de elektriciteitsproductie op peil te houden. Aardgas vervulde daarmee in 2025 een nog belangrijkere rol als flexibele energiebuffer dan in 2024 en draagt hiermee bij aan de energiezekerheid van elektriciteit.

Het grensoverschrijdend transport steeg met 8,2%. Dat komt vooral door een toename van de export richting Duitsland. Het transport naar België daalde. Opvallend is de sterke groei van de import van vloeibaar aardgas (LNG). Voor het eerst werd meer LNG geïmporteerd dan gas via pijpleidingen (onder meer uit Noorwegen). De LNG-import steeg met maar liefst 25,3%, een toename van 4,2 miljard m³. In mei werd bovendien een recordvolume van 2 miljard m³ LNG ingevoerd – de hoogste maandelijkse invoer ooit.

In 2025 werd 21% meer gas naar Nederlandse gasopslagen getransporteerd. Ook de injectie in Duitse bergingen (met een rechtstreekse verbinding naar het GTS-netwerk) nam toe (+26%). Hoewel er gedurende 2025 meer gas werd geïnjecteerd in de bergingen dan het voorgaande jaar, waren de opslagen in het begin van deze winter iets minder gevuld dan in 2024. Dit komt omdat de gasopslagen in het voorjaar van 2025 relatief leeg waren.

De invoeding van groengas steeg in 2025 fors met 51,2%. Toch blijft het aandeel groengas klein ten opzichte andere binnenlandse entry-stromen. In totaal kwam er in 2025 46 miljoen m³ groengas binnen op het GTS-net. Dit groengas kwam binnen via groengas-invoeders die direct op het GTS-net invoeden en de groengas-booster die groengas vanuit het net van een regionale netbeheerder naar het GTS-net transporteert.

De leverings- en transportzekerheid van aardgas bleef onverminderd hoog. Ook in 2025 kon GTS nagenoeg 100% garant staan voor de levering van gas aan heel Nederland en omringende landen.

ACM onderzoekt afsluitbeleid bij betalingsachterstand: drie leveranciers zeggen verbetering toe

Het afsluiten van gas en elektriciteit heeft enorme gevolgen voor een huishouden. Daarom moeten energieleveranciers er alles aan doen om te voorkomen dat huishoudens die de energierekening niet kunnen betalen worden afgesloten van gas of elektriciteit. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft bij vier leveranciers onderzocht of zij deze regels goed naleven. Aanleiding voor het onderzoek waren signalen dat dit bij deze leveranciers niet goed zou gaan. Uit het onderzoek blijkt dat Vattenfall de regels zorgvuldig naleeft en ook bij relatief weinig klanten de levering stopzet. Budget Energie, Essent en Energiedirect leven de regels grotendeels na en hebben de ACM toegezegd de nodige de nodige verbeteringen door te voeren.

Budget Energie doorloopt de procedure soms te snel. Essent en Energiedirect geven het niet of niet op tijd aan de gemeente door als een huishouden een betalingsachterstand heeft en afgesloten dreigt te worden. Ook wijzen zij huishoudens er niet altijd op dat zij afsluiting kunnen voorkomen door schuldhulpverlening aan te vragen.

Als leveranciers zich niet goed aan de regels houden kunnen huishoudens onterecht of onnodig worden afgesloten omdat zij niet goed weten wat hun rechten zijn, of niet genoeg hulp krijgen aangeboden. Daarom houdt de ACM hier toezicht op.

Energieleveranciers moeten eerst minimaal drie betalingsherinneringen sturen en een passende betalingsregeling aanbieden, voordat zij de levering stoppen. Klanten die zich aan de betalingsregeling houden of die zich aangemeld hebben voor schuldhulpverlening mogen niet afgesloten worden. Afsluiten mag ook niet als iemand in het gezin hierdoor ernstige gezondheidsrisico’s loopt. Meer informatie over het afsluiten bij een betalingsachterstand staat op ACM ConsuWijzer. Consumenten of hulpverleners die zien dat een energieleverancier zich mogelijk niet aan de regels houdt kunnen dit melden bij ACM ConsuWijzer.

PowerGo plaatst nieuwe snelladers voor PLUS in Drenthe

PowerGo heeft bij twee supermarkten van PLUS in Drenthe nieuwe snelladers geplaatst. PLUS Simonides in Vledder en PLUS Odoorn beschikken nu elk over een snellader van 50 kilowatt met twee laadpunten.

Met de plaatsing van de snelladers breiden de supermarkten hun dienstverlening uit. Het laden is ideaal te combineren met een bezoek aan de supermarkt. Daarbij zijn de snelladers dag en nacht toegankelijk en kunnen ze door iedere EV-rijder uit de regio worden gebruikt.  

PowerGo en PLUS werken samen aan de uitrol van snellaadinfrastructuur bij supermarkten in Nederland. Bij iedere locatie wordt gezorgd voor een oplossing op maat, waarbij PowerGo de volledige investering op zich neemt. De snelladers zijn vormgegeven in de herkenbare stijl van PLUS en voorzien van touchscreen schermen, waarmee EV-rijders gemakkelijk toegang krijgen tot informatie over laden en betalen. 

Start eigen warmtebedrijf en eerste grote project in De Groote Wielen

De gemeente ’s-Hertogenbosch zet een belangrijke stap richting een duurzamere energievoorziening met de oprichting van een eigen warmtebedrijf. Dit gemeentelijke warmtebedrijf gaat duurzame warmte leveren aan woningen en gebouwen, met als eerste grote project de nieuwbouwwijk De Groote Wielen.

Het warmtebedrijf krijgt als doel om betrouwbare, betaalbare en duurzame warmte te leveren aan inwoners. Door zelf eigenaar te zijn van het warmtebedrijf houdt de gemeente meer regie over prijzen, duurzaamheid en de lange termijnontwikkeling van de warmtevoorziening. Winst maken is daarbij geen doel op zich; maatschappelijke belangen staan voorop.

In De Groote Wielen wordt gestart met de aanleg van een warmtenet dat gebruikmaakt van duurzame warmtebronnen. De wijk fungeert daarmee als voorbeeldproject voor toekomstige warmtenetten in de stad. Bewoners krijgen zo een alternatief voor aardgas dat past binnen de energietransitie.

Met de oprichting van het warmtebedrijf bereidt de gemeente zich voor op een toekomst waarin steeds meer wijken overstappen op duurzame warmte. De ervaringen uit De Groote Wielen worden gebruikt om volgende projecten in andere delen van ’s-Hertogenbosch vorm te geven.

Techniek Nederland waarschuwt: houd buiten-unit warmtepomp sneeuw- en ijsvrij

Techniek Nederland waarschuwt warmtepompbezitters om bij winterse omstandigheden extra aandacht te besteden aan de buitenunit van hun warmtepomp. Wanneer een buitenunit ondersneeuwt of ijzig wordt, kan de luchtcirculatie worden belemmerd en werkt de warmtepomp minder goed of zelfs helemaal niet meer. ‘Een warmtepomp haalt zijn energie uit de buitenlucht. De lucht moet dus vrij kunnen circuleren,’ zegt Maurice Roovers, warmtepompexpert bij Techniek Nederland. Roovers benadrukt dat warmtepompen in deze vorstperiode over het algemeen zonder problemen functioneren.

Het is belangrijk dat de buitenunit sneeuwvrij blijft en dat er voldoende ruimte rondom de unit is, zodat lucht ongehinderd kan worden aangezogen en uitgeblazen. Techniek Nederland benadrukt daarnaast dat buitenunits niet strak tegen een muur moeten worden geplaatst. ‘Een buitenunit heeft letterlijk lucht nodig om zijn werk te doen,’ aldus Roovers. In sommige gevallen plaatsen installateurs de buiten-unit op een ‘te korte’ beugel aan de muur waardoor de luchtstroom verstoort en de koude niet goed weg kan. De afstand dient 20-25 cm van de muur te zijn. Te dicht tegen een muur of schutting plaatsen kan bij vorst en sneeuw problemen opleveren. In geval van sneeuw is het verstandig om de omgeving rondom de warmtepomp met de hand sneeuwvrij te maken.

Condens- en smeltwater rond de buiten-unit moeten altijd goed weg kunnen lopen. Als water zich ophoopt en opnieuw bevriest, kan dit de buitenunit blokkeren. IJsvorming kan er bovendien voor zorgen dat de warmtepomp zichzelf uitschakelt om schade te voorkomen. Moderne warmtepompen zijn overigens ontworpen om zelfs bij strenge vorst te functioneren, mits ze correct zijn geplaatst en vrij blijven van sneeuw en ijs.

Techniek Nederland benadrukt verder dat mensen die op wintersport of langere tijd van huis gaan, de warmtepomp niet moeten uitschakelen door de thermostaat te laag te zetten. Als er helemaal geen warmte gevraagd wordt, bestaat het risico dat leidingen naar een monoblock-warmtepomp bevriezen en beschadigd raken. De warmtepomp moet daarom altijd blijven draaien bij strenge vorst. ‘Uitzetten lijkt logisch om energie te besparen, maar kan juist tot schade leiden,’ zegt Roovers. ‘Laat de warmtepomp altijd in werking, ook als je langere tijd weg bent.’

Techniek Nederland constateert dat warmtepompen in deze vorstperiode over het algemeen zonder problemen functioneren. Dat bevestigt dat de kwaliteit van installaties en het gebruik van warmtepompen de afgelopen jaren sterk is verbeterd. Roovers: ‘De deskundigheid van erkende warmtepompinstallateurs aangesloten bij Techniek Nederland bevindt zich inmiddels op een hoog niveau. Daardoor zijn installaties goed ingeregeld en weten consumenten steeds beter hoe zij hun woning met een warmtepomp moeten verwarmen.’

Een warmtepomp vraagt om een andere manier van verwarmen dan een traditionele cv-ketel. Het systeem werkt op lage temperatuur en warmt de woning geleidelijk op. Roovers: ‘Het hoogste comfort en rendement worden bereikt als de temperatuur zo constant mogelijk blijft. In de meeste gevallen is het voldoende om de thermostaat ’s nachts slechts één of twee graden lager te zetten. Zo kan de warmtepomp ’s ochtends met weinig energie de woning weer op temperatuur brengen.’

Provincie Zeeland onderzoekt rol van Small Modular Reactors (SMR’s) voor toekomstbestendige industrie

Provincie Zeeland presenteerde op 8 januari 2026 het eindrapport van het onderzoek SMR Zeeland 2050. Hierin is een verkenning gedaan naar welke mogelijke rol Small Modular Reactors (SMR’s) in het behoud en de verduurzaming van de Zeeuwse industrie kunnen spelen. Het onderzoek, uitgevoerd door Tractebel en Haskoning in samenwerking met Impuls Zeeland en Smart Delta Resources, laat zien dat SMR’s in de nabije toekomst een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan een duurzaam en betrouwbaar energiesysteem voor Zeeland.

Zeeland huisvest één van de grootste industriële clusters van Nederland. Deze industrie staat voor grote uitdagingen: verduurzaming, stijgende energieprijzen en onzekerheid over levering. SMR’s (compacte kernreactoren met hoge veiligheid en flexibiliteit) kunnen zorgen voor stabiele, klimaatneutrale energie en proceswarmte. Daarmee kunnen zij een aanvulling vormen op wind op zee en de mogelijke 2 grote kerncentrales. De verkenning naar SMR’s staat los van de huidige projectprocedure voor de locatiekeuze voor de twee grote kerncentrales. Het is daarmee geen alternatief of vervanging ervan.

Belangrijkste conclusies uit het onderzoek:
SMR’s zijn geschikt voor lokale inpassing en kunnen elektriciteit en proceswarmte voor industrie en waterstofproductie leveren.
De technologie is nog in ontwikkeling; commerciële inzet in Nederland wordt verwacht vanaf 2035–2040.
Zeeuwse bedrijven zien samenwerking als kansrijk, maar zullen niet zelf het initiatief nemen.
De overheid moet het voortouw nemen om realisatie mogelijk te maken.
Actieprogramma SMR Zeeland 2050

Het rapport adviseert een gefaseerde aanpak waarbij Provincie Zeeland het voortouw neemt. In de eerste fase (2026–2027) ligt de focus op het organiseren van samenwerking tussen publieke en private partijen, het actualiseren van de omgevings- en energievisie en het starten van locatieverkenningen. Vervolgens, in de periode 2026–2028, worden vervolgstappen zoals technische voorbereidingen en haalbaarheidsstudies en het stroomlijnen van vergunningsprocessen geadviseerd, terwijl ook het onderwijs- en kenniscluster wordt versterkt. Vanaf 2029 kan Zeeland, afhankelijk van externe ontwikkelingen, een actieve rol nemen in de realisatie van SMR-projecten of marktinitiatieven ondersteunen. Zo zorgt de provincie ervoor dat het klaar is voor alle scenario’s en dat SMR’s daadwerkelijk kunnen bijdragen aan een 
duurzaam energiesysteem voor Zeeland.

Nieuwe maatregelen om stroomnet sneller uit te breiden per 1 januari van start

Vanaf 1 januari 2026 zijn meerdere maatregelen van start gegaan om de uitbreiding van het stroomnet en andere energie-infrastructuur te versnellen. Deze projecten zijn nodig voor de bouw van het toekomstige energiesysteem en voor het aanpakken van het volle stroomnet. De maatregelen richten zich op kortere procedures en snellere ruimtelijke inpassing van projecten. Hierdoor kan de bouw eerder beginnen. 

Voordat de netbeheerders nieuwe infrastructuur kunnen bouwen voeren zij onderzoeken op locatie uit, zoals grondmetingen en bodemonderzoek. Wanneer grondeigenaren geen toestemming geven voor dit onderzoek leidt dit tot vertraging. Vanaf 1 januari 2026 geldt daarom een standaard gedoogplicht voor voorbereidende werkzaamheden zodat grondeigenaren toegang moeten geven. Afhankelijk van de situatie kan dit een aantal maanden tot maximaal anderhalf jaar aan vertraging (proceduretijd) besparen. De maatregel is toepasbaar bij uitbreidingen van het stroomnet en daarnaast bij onder meer het landelijk waterstofnetwerk, warmte-infrastructuur en mijnbouwactiviteiten. De maatregel kan een half jaar eerder in werking dan oorspronkelijk gepland door snelle overeenstemming.

Vanaf 1 januari 2026 breidt de Rijksoverheid ook de Expertpool Energie-Infrastructuur uit. Hierdoor kunnen meer gemeenten en provincies sneller en beter worden ondersteund bij de locatiekeuze, vergunningverlening en bijbehorende werkzaamheden voor energie-infrastructuurprojecten. Gemeenten en provincies kunnen daarbij gebruik maken van tijdelijke expertise zoals projectleiders en juridische ondersteuning van experts die veel ervaring hebben met dit soort projecten.

Daarnaast is de expertpool naast hoogspanningsprojecten nu ook beschikbaar voor middenspanningsprojecten. Ook andere vormen van energie-infrastructuur, zoals waterstofbuisleidingen en CO2-transport en grootschalige opslag, kunnen door de expertpool worden ondersteund.

Beide maatregelen zijn onderdeel van het maatregelenpakket dat in april 2025 is aangekondigd om het stroomnet sneller uit te breiden. De uitbreiding van de expertpool wordt mogelijk gemaakt door een investering van € 22,5 miljoen uit het Klimaatfonds voor de periode 2026–2030.

Aangescherpt advies uitbreiding elektriciteitsnet Noord-Holland-Noord

Gemeenten, waterschappen en de provincie Noord-Holland hebben het regioadvies voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet in Noord-Holland-Noord aangescherpt.

In het advies staan de voorgestelde locaties voor twee nieuwe 380 kilovolt hoogspanningsstations en de routes van de nieuwe verbinding tussen Beverwijk-Oostzaan en Middenmeer. Het gaat om de route langs Heerhugowaard, Hensbroek, Winkel naar Agriport en de route die bij Oterleek afbuigt naar de A7 richting Hoorn en dan naar Agriport loopt. Ook de mogelijke aanlandingen van wind op zee zijn meegenomen. 

Na gesprekken met inwoners, medeoverheden en belangenorganisaties is een conceptadvies opgesteld. Dat is vervolgens de afgelopen weken besproken in gemeenteraden, algemene besturen van waterschappen en Provinciale Staten. Op basis hiervan zijn meerdere aanpassingen doorgevoerd.

In het regioadvies zijn strakkere voorwaarden gesteld. Ook staat er een dringende oproep in aan het Rijk om voor zorgvuldige, transparante en tijdige communicatie en participatie in het vervolgproces.

Een voorbeeld van strakkere voorwaarden, is het ondergronds brengen van bestaande 150 kilovolt verbindingen en het blijven onderzoeken van ondergrondse opties voor de 380 kilovolt verbinding. Ook roept de regio op tot duidelijkere compenserende maatregelen.

deNOx-project: van gas los in Alkmaar

In de afvalenergiecentrale (AEC) in Alkmaar wordt gewerkt aan een belangrijke stap in het duurzamer verwerken van afval: het deNOx-project. Hiermee vermindert men stikstofoxiden (NOx) én aardgas op de lijnen 1, 2 en 3. 

Bij het verbrandingsproces ontstaan NOx-emissies. Om die te reduceren, gebruikr men een katalysator. Tot nu toe werd de lucht voor dit proces verwarmd met aardgas. Dat verandert nu: met gaat verwarmen met stoom uit de ketel. Daardoor is minder gas nodig voor het verbrandingsproces.

Het project bevindt zich nu in de ontwikkelingsfase, maar uiteindelijk moet dit het nodige opleveren:  4 miljoen m³ minder aardgas per jaar, CO₂-reductie van circa 7.000 ton per jaar en efficiënter energiegebruik door optimalisatie van warmtewisselaars.

Het deNOx-project is deels gesubsidieerd vanuit de VEKI-subsidie, in de vorm van een bijdrage op de investeringen die HVC doet om de drie lijnen in Alkmaar te verduurzamen.

TU/e bouwt mee aan ’s werelds krachtigste digital twin voor elektriciteitsonderzoek

NWO kent 16,5 miljoen euro toe aan consortiumproject om het energienetwerk van de toekomst te simuleren en bestuderen voordat het wordt gebouwd.

De TU/e is onderdeel van een consortium dat 16 miljoen euro krijgt van NWO voor een baanbrekend project met de naam Understanding Large and cOmplex Power sYstems (UTOPYS). Met deze subsidie gaat het consortium de grootste academische simulator in zijn soort bouwen. Daarmee kunnen wetenschappers nieuwe theorieën en methoden onderzoeken voor het modelleren, beheersen, optimaliseren en ontwerpen van de complexe energiesystemen van de toekomst en hun interacties met de samenleving in de komende eeuw.

Het project wordt geleid door de TU Delft en bestaat in totaal uit acht Nederlandse kennisinstellingen en SURF, de IT-coöperatie voor onderwijs en onderzoek. De nieuwe onderzoeksinfrastructuur zal wereldwijd de eerste in zijn soort zijn om complexe energiesystemen dynamisch te representeren, waardoor onderzoekers het energiesysteem van de toekomst kunnen simuleren en bestuderen voordat het wordt gebouwd.

Energiesystemen over de hele wereld hebben te maken met allerlei uitdagingen. De elektrificatie van transport, verwarming en industrie leidt tot ongekende belasting en netcongestie, terwijl gedistribueerde hernieuwbare energiebronnen zoals zonnepanelen en het groeiende aantal digitale componenten de complexiteit vergroten en de stabiliteit van het elektriciteitsnet bedreigen.

Tegelijkertijd vraagt de behoefte aan nationale autonomie en veerkracht om een fundamentele heroverweging van de manier waarop we onze energienetwerken ontwerpen en exploiteren. Vanuit de TU/e is hoogleraar Koen Kok nauw betrokken bij UTOPYS: “In de toekomst zal het elektriciteitssysteem zich fundamenteel anders gedragen. Fundamentele kennis over hoe we dit grootschalige complexe systeem moeten bedrijven, ontbreekt op dit moment. Deze faciliteit geeft ons de mogelijkheid de wetenschappelijke doorbraken te realiseren die nodig zijn voor een efficiënt en stabiel systeem.”

Motivaction-onderzoek: buurtvoordeel maakt windturbines op land wél bespreekbaar

Financiële voordelen voor omwonenden kunnen het draagvlak voor windparken op land bijna verdubbelen, mits het voordeel zichtbaar bij de buurt zelf terechtkomt. Dat blijkt uit het recente onderzoek van Motivaction, “Energiepaper 31 – Financiële voordelen kantelen de publieke opinie rond windmolens”. Niet elke vorm van compensatie werkt echter even goed: directe winstdeling of korting op de energierekening scoort veel beter dan een extra bedrijventerrein, terwijl bewoners de netbeheerder en gemeente logischer initiatiefnemers vinden dan commerciële partijen.

Zonder extra voordeel is 32% van de Nederlanders (zeer) positief over een windpark met zes turbines binnen vijf kilometer van de woning, terwijl 35% (zeer) negatief is en de rest neutraal. Zodra bewoners een winstuitkering van 500 euro per jaar uit het windpark in het vooruitzicht krijgen, stijgt het aandeel (zeer) positieven naar 56% en slinkt de harde tegenstand tot 7%. Ook een structurele korting van 10% op de stroomrekening maakt een groot verschil: dan reageert 54% (zeer) positief op een windpark in de buurt.

Niet elk “voordeel” wordt als voordeel ervaren. Een bedrijventerrein dat dankzij het windpark kan worden aangelegd, zorgt juist voor minder steun: het aandeel voorstanders daalt naar 24%. Een nieuwbouwwijk die door het windpark wél mogelijk wordt, werkt beter: in dat scenario stijgt het draagvlak van 32 naar 46%. Jongeren tot 35 jaar en hoger opgeleiden blijken het meest gevoelig voor collectieve voordelen zoals winstdeling; in deze groepen loopt het aandeel positieven op tot bijna 60%.

Tot slot laat Motivaction zien dat het niet alleen gaat om wat er wordt aangeboden, maar ook door wie. Nederlanders zien vooral de netbeheerder (28%) en de gemeente (19%) als logische kartrekkers van een windproject; energieleveranciers en lokale coöperaties volgen op afstand. Praktijkvoorbeelden als Windpark Fryslân (omgevingsfonds) en Windpark Krammer (lokaal eigenaarschap via coöperaties) illustreren hoe delen in opbrengsten én zeggenschap verzet kunnen ombuigen naar betrokkenheid en trots. Voor de verdere uitrol van wind op land is het inzicht helder: de energietransitie krijgt pas echt wind in de rug als de buurt concreet kan meedelen in de baten.

Shell en Linde gaan stroom delen in een e-hub

Shell en Linde gaan met een energiehub (e-hub) stroom delen op hun terrein in Pernis in de Rotterdamse haven. Deze stroom gebruikt Linde om de afgevangen CO₂ van de raffinaderij onder druk te brengen, zodat het naar CO₂-transport- en opslagproject Porthos kan. Netbeheerder Stedin heeft geholpen om de e-hub tot stand te brengen. Deze samenwerking is een concreet voorbeeld van hoe industriële partijen elkaar kunnen versterken in de energietransitie: er zijn mogelijkheden ondanks de file op het stroomnet.

Een e-hub is een samenwerking tussen meerdere partijen die lokaal elektriciteit met elkaar delen. In dit geval had Shell stroomcapaciteit over en Linde kan dit gebruiken om haar compressoren optimaal te laten draaien. Dit is essentieel omdat het hoogspanningsnet in de Rotterdamse haven sinds 2022 vol zit.

Om de algemene druk op het stroomnet in de Rotterdamse haven te verminderen is flexibiliteit van bedrijven nodig. Er zijn diverse manieren om flexibeler met het stroomnet om te gaan als bedrijf: tijdens piekmomenten minder elektriciteit verbruiken, of juist meer stroom opwekken en zo vraag en aanbod op het net in balans te houden. Of zoals in dit geval de uitwisseling van capaciteit tussen partijen. Hiermee kunnen Stedin en TenneT, beheerder van het hoogspanningsnet, de betrouwbaarheid van het net borgen en ontstaat er ruimte, waarmee Linde en Shell hun plannen kunnen uitvoeren tijdens de congestieperiode.

Stedin en TenneT werken samen met Havenbedrijf Rotterdam, Deltalinqs en het bedrijfsleven aan een maatregelenpakket voor de haven om overbelasting en stroomuitval te voorkomen en ruimte te creëren voor klanten op de wachtlijst. Tegelijkertijd werken de netbeheerders hard aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet van de haven, maar dit kost tijd.

“De e-hub van Shell en Linde is een prachtig voorbeeld van twee grote industriepartijen die samenwerken aan slim gebruik van hulpbronnen”, zegt Timo Idema, CTO van Stedin. “Met deze e-hub laten de bedrijven zien wat er nog wel kan op het volle stroomnet. Juist deze voorbeelden kunnen veel betekenen voor andere bedrijven in de haven, die ook op zoek zijn naar mogelijkheden. Als Stedin zetten we ons dag in en dag uit in om de netcongestie in het gebied te verminderen en daarmee ook andere bedrijven te kunnen helpen.”

“Dit is een samenwerking met alleen maar voordelen,” zegt Technology Manager Jeroen van de Heijning van Shell Pernis. “De maatschappij als geheel en de bedrijven Linde, Stedin en Shell profiteren. We kunnen nu CO₂ opslaan met behulp van elektriciteit die er anders niet was geweest, zonder de druk op het volle net te vergroten. Stroom is het werkpaard van de energietransitie en moet zoveel mogelijk beschikbaar zijn. Ik hoop dus dat ons voorbeeld veel gekopieerd kan worden.”

Nederland investeert komend jaar fors in energie-innovatie

Innovatie is onmisbaar voor de energietransitie en een duurzaam, sterk en internationaal concurrerend Nederland. Om minder afhankelijk te worden van andere landen en de toekomstige economische kansen te kunnen pakken zijn nog veel technologische doorbraken nodig. Daarom investeert het kabinet komend jaar ruim € 450 miljoen in innovatieve oplossingen, onderzoeksprojecten en pilots op het gebied van energie-innovatie.

Bedrijven en kennisinstellingen kunnen met verschillende regelingen steun aanvragen voor innovatieve projecten. Het gaat daarbij om projecten die bijdragen aan prangende vraagstukken, bijvoorbeeld hoe we zo goed mogelijk gebruik maken van de grootschalige productie van duurzame stoom, hoe we met innovatieve oplossingen de drukte op het stroomnet kunnen beperken, hoe de industrie kan overstappen op duurzame energie of juist om nieuwe (duurzame) industrieën van de grond te krijgen. Dat is ook belangrijk voor het toekomstige verdienvermogen van Nederland.

Het budget is verdeeld over vier bestaande subsidieregelingen:

De MOOI-regeling wordt opengesteld voor grote samenwerkingsverbanden van bedrijven en kennisinstellingen die praktijkgerichte systeemoplossingen onderzoeken en ontwikkelen. Deze projecten moeten bijdragen aan een duurzaam energiesysteem, gebouwde omgeving of industrie. Ook projecten die nucleaire technologie ontwikkelen kunnen deelnemen.   
De EKOO-regeling wordt opengesteld voor kleinere onderzoek- en ontwikkelprojecten die bijdrage aan een duurzaam energiesysteem of een duurzame of circulaire industrie.
De DEI+-regeling zal opengesteld worden voor baanbrekende pilot- en demonstratieprojecten om het energieverbruik te verlagen of te verduurzamen.
De HEP-regeling wordt opengesteld om Nederlandse deelnemers die internationaal willen samenwerken aan een Europese Clean Energy Transition Partnership project.

De subsidieregelingen gaan verspreid over het jaar open. Ondernemers en kennisinstellingen die een goed idee willen omzetten in een concreet project, kunnen bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de Topsector Energie (TSE) terecht voor praktische informatie, voorbereiding of indiening.

Energiewijzigingen per 2026: lagere stroombelasting, duurder gas en nieuwe regels

De Nederlandse energierekening verandert per 1 januari voor vrijwel alle huishoudens. Dat blijkt uit een analyse van vergelijkingssite Overstappen.nl. Door aanpassingen in de energiebelasting, hogere netbeheerkosten en de invoering van de nieuwe Energiewet verschuift de samenstelling van het maandbedrag.

De energiebelasting op elektriciteit daalt in 2026 van € 0,1228 naar € 0,1105 per kWh. Dat geeft huishoudens met een gemiddeld stroomverbruik een beperkt voordeel op jaarbasis. 

De belasting op aardgas stijgt juist van € 0,6996 naar € 0,7247 per m³. Vooral huishoudens met een hoger gasverbruik, bijvoorbeeld in minder goed geïsoleerde woningen, merken dit direct op de energierekening.

Ook de vaste vermindering energiebelasting verandert. Dit is een vast bedrag dat iedereen in Nederland krijgt; de overheid ziet dit als basisbehoefte voor iedereen. Alleen garageboxen en volkstuintjes zijn hiervan uitgezonderd. De vaste vermindering daalt van € 635,19 in 2025 naar € 628,96 in 2026. Dat is een verschil van € 6,23 per jaar.

Energiebelasting20252026VerschilStroom€ 0,1228 per kWh€ 0,1105 per kWh- € 0,01203Gas€ 0,6996 per m³€ 0,7247 per m³+ € 0,027152Vermindering energiebelasting€ 635,19€ 628,96- € 6,23

Tom Schlagwein, energie-expert bij Overstappen.nl, vertelt: “De wijzigingen in energiebelasting vanaf 2026 zijn in de regel geen goed nieuws voor huishoudens. Nederland heeft een van de hoogste tarieven voor gasbelasting van Europa; dit tarief wordt nu nog verder verhoogd. Ik raad aan om goed te kijken of je zo min mogelijk gas kunt verbruiken. Het goedkoopste gas blijft altijd de kuub die je niet verbruikt”.

Naast de belastingwijzigingen stijgen de netbeheerkosten in 2026 gemiddeld met € 25 per jaar. Omgerekend komt dit neer op zo’n € 2 extra per maand op de energierekening. Die kostenstijging heeft te maken met het onderhoud aan en de uitbreiding van het elektriciteits- en gasnet. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bepaalt jaarlijks de maximumtarieven per netbeheerder. De stijging van de netbeheerskosten moet dus binnen bepaalde marges blijven.

Per 1 januari 2026 treedt de nieuwe Energiewet in werking. Deze wet biedt consumenten meer bescherming, onder meer bij problemen of een faillissement van energieleveranciers. Ook stelt de wet strengere eisen aan energieleveranciers en wordt betere regulering van netcongestie mogelijk. Daarnaast wordt datadeling binnen de verschillende partijen binnen de energiemarkt vastgelegd in de wet. In de oude Energiewet (uit 1998) stondnog niets over datadeling.

Een belangrijk gevolg van de Energiewet is dat huishoudens analoge meters definitief moeten vervangen door slimme meters. Deze meters registreren nauwkeurig hoeveel stroom iemand verbruikt en teruglevert. Ongeveer 99% van de huishoudens heeft inmiddels een slimme meter; weigering daarvan is vanaf 2026 niet meer mogelijk.

De salderingsregeling blijft in 2026 nog van kracht. Huishoudens met zonnepanelen kunnen hun opgewekte stroom dat jaar nog volledig salderen. Vanaf 2027 wordt de regeling afgeschaft. Schlagwein: “De salderingsregeling geldt in 2026 nog, maar het is verstandig om dit jaar al vooruit te kijken hoe je zelf opgewekte stroom zo efficiënt mogelijk kunt gebruiken. Door hier nu al rekening mee te houden, kunnen huishoudens zich beter voorbereiden op de veranderingen die er vanaf 2027 aankomen.”

Nieuwe tarieven netbeheerkosten 2026 bekend

De nieuwe tarieven voor netbeheerkosten over 2026 zijn vastgesteld door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Voor huishoudens stijgen de netwerkkosten met ongeveer 7%. Deze kosten worden via de energieleverancier in rekening gebracht. Ook voor klanten met een grote aansluiting stijgen de tarieven, afhankelijk van de grootte en het gebruik van de aansluiting. De nieuwe tarieven gelden vanaf 1 januari 2026

De tarieven voor netbeheer stijgen dit jaar. Het tarief voor elektriciteit stijgt voor huishoudens met ongeveer 5%, en kosten voor gas stijgen met zo’n 11%. Voor beide producten samen bedraagt de stijging ongeveer 7%. Hierdoor betaalt een gemiddeld huishouden voor een gas- en elektriciteitsaansluiting in 2026 ongeveer 4 euro (incl. BTW) per maand meer dan in 2025. We beseffen dat dit een flinke stijging is. Maar de verhoging van de tarieven is wel nodig, om de komende jaren te kunnen blijven investeren in het onderhoud en de uitbreiding van onze netten.

Voor zakelijke klanten, met een grote aansluiting (elektriciteitsaansluiting groter dan 3x80 ampère of gasaansluiting met een capaciteit groter dan 40m3 (n)/uur) stijgt het tarief voor netbeheerkosten voor hun elektriciteitsaansluiting met ongeveer 3-6%. Voor gas kan de stijging oplopen tot 20%. De exacte wijziging van de totale netbeheerkosten is afhankelijk van de grootte én het gebruik van de aansluiting.

Het verschil tussen de stijging in netbeheertarieven voor elektriciteit en gas is flink. De stijging voor gas is groter, doordat in de tarieven van de regionale netbeheerders de afgelopen jaren onvoldoende rekening was gehouden met het doorlopen van de kosten van het bestaande gasnet. De afgenomen hoeveelheid gas per klant is namelijk gedaald, terwijl de kosten aan het gastransportnet zoals afschrijvingskosten, onderhoudskosten en verhelpen van storingen niet in dezelfde mate verminderen. De ACM heeft dit gecorrigeerd en hiervoor alsnog inkomsten toegekend.

De energietransitie vraagt om forse investeringen in de netten. Hier gebruikt Liander de inkomsten uit de tarieven voor. De elektrificatie van woningen, vervoer en industrie leidt tot een verdrievoudiging van het elektriciteitsverbruik in Nederland. Om het toenemende vraag en aanbod van elektriciteit aan te kunnen moet het elektriciteitsnet verzwaard én uitgebreid worden. De netbeheerders investeren daarom meer dan ooit en deze investeringen nemen de komende jaren verder toe, waaronder ook grote investeringen in de aanleg van het net op zee. Netbeheerders investeren tot en met 2030 ongeveer 8 miljard euro per jaar om het energiesysteem toekomstbestendig te maken. 

Liander beheert ruim 40.000 kilometer gasnet en 90.000 kilometer elektriciteitsnet. We werken aan het energienet van vandaag en morgen. We zorgen ervoor dat ruim 3,2 miljoen huishoudens en bedrijven energie kunnen gebruiken. Daarnaast investeren we in innovatieve oplossingen om het energienet zo optimaal mogelijk te kunnen benutten. Zo zorgen we voor een betrouwbaar en veilig netwerk.